Kiedy matką dziecka jest zdrada… Jak sprawdzić ojcostwo?

Jak sprawdzić ojcostwo?

Najbardziej wiarygodnym badaniem na ojcostwo jest test DNA o prawie 100% skuteczności, który jest przeprowadzany w specjalistycznym laboratorium. Test na ojcostwo polega na porównaniu ze sobą próbek materiału genetycznego pobranych od dziecka i jego – rzekomego – ojca. 


Taką próbką materiału genetycznego jest np. ślina (lub inna wydzielina), kawałek włosa (jednak najlepiej wyrwany z cebulką), fragment naskórka – dwa ostatnie materiały należą do tzw. próbek niestandardowych, które umożliwiają sprawdzenie ojcostwa bez wymazu z wnętrza policzka, ba – nawet bez wiedzy badanych osób!

Takie próbki w laboratorium są specjalnie oznaczane, a następnie izoluje się z nich DNA dzięki specjalnym odczynnikom (enzymom) rozpuszczającym błony komórkowe, które zaś uwalniają DNA. Kolejne kroki to przeprowadzenie niezbędnych reakcji, które mnożą materiał genetyczny, oraz wykorzystanie do badania specjalistycznego sprzętu, odczytującego kolejne odcinki DNA i stwierdzającego ich zgodność między dzieckiem a ojciem. Przez porównanie profili genetycznych powstałych dzięki ustalaniu sekwencji nukleotydów w markerach DNA potwierdza się lub neguje ojcostwo.


Ile kosztuje badanie ojcostwa?

Koszty badań na ojcostwo zaczynają się od kilkuset złotych, ba – zupełnie, jakbyśmy kupowali drogi sprzęt do domu – płatność za badanie na ojcostwo można rozłożyć na raty.

Jeżeli negatywny wynik badania o ojcostwo ma być np. podstawą sprawy rozwodowej, osoba zlecająca badania powinna pamiętać, że wyniki powinny zostać pobrane prze wykwalifikowany personel i zaopiniowane przez biegłego (przeczytasz o tym na stronie Instytutu Genetyki Sądowej).

Dzieje się tak, ponieważ np. mężczyzna mający w planach rozstanie z małżonką chciałby samodzielnie donieść fałszywe próbki do prywatnego laboratorium. Na szczęście takie wyniki nie są znaczące w sądzie – dowodem w sprawie rozwodowej nie może być np. domowy test na ojcostwo, który może albo uspokoić sumienie, albo być podstawą do podjęcia już oficjalnych działań.


Czy hasła reklamowe laboratoriów badających DNA kłamią?

W artykule o testach na ojcostwo na edziecko.pl możemy przeczytać wypowiedź eksperta z Instytutu Genetyki Sądowej w Bydgoszczy, która mówi, że laboratoria reklamujące się hasłami w stylu „tylko co X dziecko nie jest wychowywane przez biologicznego ojca” oszukują, jeżeli te twierdzenia nie są poparte badaniami przeprowadzonymi na reprezentatywnej grupie ludzi – a nie tylko klientach laboratorium.

Nie ma oficjalnych danych, które przedstawiają liczby wykonywanych testów na ojcostwo w Polsce – więc tym samym nie wiadomo, jaki procent podejrzliwych mężów utwierdza się w swoich przekonaniach.


Czy test na ojcostwo można przeprowadzić w domu?

Tak – trzeba zamówić domowy test na ojcostwo i pobrać wymaz z wnętrza policzka. I to już, wynik mam w ręce w kilka minut?! Otóż… nie. Kupując test na ojcostwo w aptece, płacisz kilkadziesiąt złotych za pierwszą część badania – wykonywaną w domu.

Kiedy już poprawnie pobierzesz i zabezpieczysz próbki, musisz je wysłać w załączonej w zestawie kopercie zwrotnej do podanego laboratorium, które podejmie się ich analizy, czyli tak naprawdę dopiero wtedy zostanie przeprowadzony Twój test na ojcostwo.

Testy na ojcostwo i zdrady są nawet przedmiotem odcinków telewizyjnych talk show – np. brytyjskiego The Jeremy Talk Show


Jak wygląda zestaw do testu na ojcostwo w domu?

Każdy zestaw do domowego testu na ojcostwo zawiera oczywiście prostą instrukcję, ale już teraz dowiesz się, co zawiera domowy test DNA.

  • Sterylne bagietki higieniczne, które służą do pobrania wymazu z wnętrza policzka – w zależności od produktu, w zestawie może być kilka bagietek, podpisanych (np. dla ojca, dla dziecka, dla matki, zapasowe) lub nie; pamiętaj, że pobranie próbki od matki nie jest konieczne, chociaż – czy robienie testu na ojcostwo poza jej wiedzą jest etyczne? Ale znów – czy domniemana zdrada, utrzymywana w tajemnicy, jest etyczna?
  • Opakowanie na próbki. 
  • Jednorazowe rękawiczki – pomagają w zachowaniu czystości i uniknięciu zanieczyszczenia próbek.
  • Dokumenty do wypełnienia – producent testów na ojcostwo może załączyć dwa formularze – jeden z dokładnymi danymi badanych, drugi bez. W takim wypadku wybierasz, który chcesz wypełnić.
  • Koperta zwrotna – odsyła się w niej formularze oraz odpowiednio zapakowane próbki. Przesyłka jest już opłacona.

Test na ojcostwoPo pobraniu próbki w domu należy wypełnić dokumenty i udać się jak najszybciej na pocztę – oczywiście próbkę można przechowywać w sterylnych warunkach, w temperaturze pokojowej, z dala od wilgoci i słońca, ale im szybciej zostanie przekazana laboratorium, tym lepiej.

Jeżeli zamawiasz test na ojcostwo do domu online, nie musisz się bać, że listonosz pomyśli, że Twoje dziecko nie jest tak naprawdę Twoim. Producenci zapewniają swoim klientom dyskretne przesyłki, które nie zostaną dostarczone w niepowołane ręce.


Badanie na ojcostwo z próbek niestandardowych – bez wymazu z policzka

Badanie na ojcostwoPobranie wymazu z policzka jest czasami niemożliwe. Rodzic dziecka nie natrafia na sprzyjającą sytuację, w której zostałby sam na sam z dzieckiem, aby pobrać wymaz z policzka, albo dziecko jest już po prostu za duże – po pierwsze, mogłoby zadawać niewygodne dla rodzica pytania, po drugie – mimo złożonej obietnicy mogłoby się przypadkiem wygadać mamie lub tacie, czyli tej stronie, która nic nie wie – i na razie ma nie wiedzieć o badaniu DNA.

Bywa i tak, że prawdziwość ojcostwa chce potwierdzić nie sam ojciec czy matka, a… ktoś bliski z otoczenia, czy ktoś z dziadków lub wujostwa, czy ze znajomych, tak jak bohater skandynawskiej powieści kryminalnej Niemowa autorstwa Hjortha i Rosenfeldta.

Wpisał w wyszukiwarkę „test na ojcostwo”. Około dwudziestu czterech tysięcy trzystu wyników. (…) kliknął pierwsze dołączone ogłoszenie. Na ekranie pojawił się napis: „Test DNA na ojcostwo. 100% pewności. 1395 koron. (…)W przypadku braku możliwości użycia patyczków wymazowych, wchodzących w skład naszego zestawu, można przysłać alternatywną próbkę DNA, na przykład w postaci szczoteczki do zębów, patyczka do uszu lub zużytej chusteczki.*

Mężczyzna nie miał możliwości pobrania próbek śliny, lecz miał okazję zakraść się do rzeczy osobistych osób, które chciał zbadać.

Test dna na ojcostwoRyzykiem związanym z próbkami niestandardowymi jest ich brak sterylności. Laboratoria zastrzegają, jakie próbki badają, a których nie dostarczać ze względu na zbyt duże zanieczyszczenie innymi czynnikami. Jakie mikroślady, czyli próbki niestandardowe, przyjmują laboratoria do badań DNA?

  • Włosy – niestety do tego celu nie pasują włosy zabrane ze szczotki, bowiem wskazane jest, aby wyrwane włosy miały cebulki.
  • Krew – nie jest potrzebna cała próbówka jak przy badaniu laboratoryjnym, wystarczy plama, uprzednio zebrana i zasuszona na sterylnym waciku, czystej chusteczce itp. Do badania DNA nie nadają się plamy krwi na perfumowanych chusteczkach, nawilżanych, ale mikrośladem są także zużyte paseczki z glukometrów.
  • Wydzieliny  – podobnie jak w przypadku plam krwi, do badania nie nadaje się próbka zebrana na perfumowanej chustce w przypadku kataru. Mikrośladem są także ślady spermy i kobiecego śluzu – tutaj przyda się noszona bielizna. Co ważne, próbki wydzielin przed sterylnym zapakowaniem muszą wyschnąć!
  • Szczoteczka do zębów – do laboratorium przesyła się całą szczoteczkę, umieszczoną np. w foliowym, czystym woreczku. Trzeba mieć pewność, że była używana przez dłuższy czas tylko przez jedną osobę.
  • Niedopałki papierosów, guma do żucianie musisz iść do śmietnika, masz, wypluj w chusteczkę – laboratorium testDNA zaleca przechowywanie takiej próbki w… pojemniku na mocz, lecz nie wyobrażamy sobie, aby ktoś wypluł do niego bezpośrednio gumę. Jeżeli ojciec dziecka pali papierosy jako jedyny lokator w domu, sprawa jest łatwiejsza – wystarczy wykraść z papierośnicy jeden niedopałek, najlepiej jak najszybciej po fajce, bowiem im dłużej próbka z DNA jest przechowywana, tym większe jest ryzyko jego degradacji.
  • Maszynka do golenia, maszynka jednorazowa – niektórzy używają maszynek jednorazowych… więcej niż jeden raz, więc taka – pod warunkiem, że używana regularnie i tylko przez jedną osobę – może być próbką. Łatwiej wytłumaczyć jej zniknięcie niż depilatora żony czy maszynki do golenia męża.
  • Patyczki higieniczne do czyszczenia uszu – zużyte, z widocznymi śladami.
  • Podpaski, tampony – również zużyte.
  • Gryzaki, smoczki i inne zabawki, które intensywnie użytkuje dziecko – pod warunkiem, że mają one ślady i nie były czyszczone

Próbki do badania DNA – jak zabezpieczyć?

  • Ubierz jednorazowe rękawiczki – najlepiej nielateksowe.
  • Nie dotykaj tych fragmentów próbki, w których znajduje się wydzielina i tym samym – DNA. Szczoteczkę do zębów chwytaj tylko za jej rączkę, chusteczkę za czysty fragment, niedopałek za właściwy koniec itp.
  • Jeżeli próbka jest wilgotna (to np. wydzielina z nosa, podpaska, tampon, zakrwawiona chusteczka), należy ją zostawić do wyschnięcia w zacienionym i suchym miejscu, ponieważ promienie słoneczne mogłyby zniszczyć próbkę.
  • Próbki najlepiej umieszczać w czystych kopertach, woreczkach, sterylnych pojemnikach na mocz, które można kupić w aptekach.

Niektóre laboratoria oferują klientom darmowy odbiór próbek przez kuriera.

Warto również dowiedzieć się, co dzieje się w sytuacji, kiedy podczas badania DNA jedna z próbek okaże się niewystarczająca – czy np. laboratorium podejmie się przebadania kolejnych próbek za dopłatą.

Jeżeli masz wątpliwości dotyczące badania DNA na ojcostwo, zadzwoń do wybranego laboratorium i dopytaj, jakie próbki niestandardowe najlepiej im przekazać, jak je pobrać i zabezpieczyć – taka porada nic nie kosztuje, a to od prawidłowo pobranych i zapakowanych próbek zależy ostateczny wynik.

* Niemowa, Michael Hjorth & Hans Rosenfeldt, tłum. Maciej Muszalski, Wydawnictwo Czarna Owca, 2015.

14 komentarzy “Kiedy matką dziecka jest zdrada… Jak sprawdzić ojcostwo?

    1. Kalkulator jest swego rodzaju wskazówką. Może dawać uzasadnione powody do powątpiewania w pokrewieństwo, ale całkowitą pewność uzyskać można jedynie za pomocą testów genetycznych.

  1. Swoją droga to jest niesamowite jak duży postęp jest w tej dziedzinie. Genetyka juz chyba wszystko mowi o nasz organizmach

    1. Testy DNA wymagają odpowiedniego sprzętu i warunków laboratoryjnych badania.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Serwis korzysta z plików cookies w celu realizacji usług zgodnie z polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookies w Twojej przeglądarce lub konfiguracji usługi.
Akceptuję Czytaj więcej